Ekonomide kritik hafta

EKONOMİ SERVİSİHızla bozulan ekonomik göstergelerin yanında ABD ile yaşanan ekonomik-politik krizin de eklenmesiyle alt üst olan piyasalar bayram tatiliyle bir miktar da olsa nefes alırken, yarın piyasaların tekrar açılacak olmasıyla birlikte endişeler tekrar gündemin üst sıralarına çıkacak. Veri takvimi bakımından sakin bir hafta yaşanacak olmasına rağmen ABD cephesinden gelecek olan haberler ve dövizdeki hareketlilik yakından izlenecek. Sanayide kapasite kullanımı nasıl? Haftanın ilk önemli verisini, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yarın açıklanacak olan ağustos ayına ait İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı verisi oluşturacak. Bir önceki temmuz ayına ait istatistiklere göre imalat sanayinde kapasite kullanım oranı haziran ayına göre 1,2 puan azalarak yüzde 77,1 seviyesinde gerçekleşmişti. Ayrıca istatistikler, tüm mal gruplarında (tüketim, ara-yatırım) kapasite kullanımında azalış yaşandığını ortaya koymuştu. Döviz kurundaki sert yükselişin ön etkilerinin ağustos ayında imalat sanayinde görülmesi oldukça olası durumda.İnşaatta maliyetler artacak mı? Haftanın bir diğer önemli istatistiği ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından salı günü açıklanacak olan haziran ayına ait İnşaat Maliyet Endeksi verisi olacak. Özellikle demir fiyatındaki sert yükselişi diğer tüm alt kalemlerde yaşanan maliyet artışlarının izlemesiyle inşaat sektörü durgunluğa girmeye başlamış, birçok inşaat şirketinin proje yavaşlattığı ve işçileri işten çıkardığı basına yansımıştı. Geçen ay açıklanan mayıs ayı istatistiklerine göre, İnşaat Maliyet Endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,95 artarken, yıllık maliyet artışı yüzde 23’ü aşmıştı. Üretici fiyatlarında yaşanan sert yükselişle birlikte inşaatta maliyetlerin yıl sonuna kadar artış göstermesi bekleniyor.Ekonomiye güven ne olacak? Çarşamba günü açıklanacak olan ağustos ayına ait Ekonomik Güven Endeksi verileri de piyasada ekonomik faaliyetlerde yavaşlama beklentisi olup olmadığı konusunda fikir verecek. Temmuz ayı verilerine göre endeks bir önceki aya göre yüzde 2 oranında artarak 90,4 değerinden 92,2 değerine yükseldi. Buna karşın endeks yılın ilk ayından başlayarak temmuz ayına kadar sürekli düşüş göstermişti. Temmuz ayındaki artışta ise 24 Haziran seçimlerinin sona ermesiyle politik belirsizliğin ortadan kalkması etkili olmuştu. Buna karşın ağustos ayında para piyasalarının türbülansa girmesi, ekonomiye duyulan güvenin ağustosta düşüş sergilemesine yol açabilir.***Lirada değer kaybı sürer mi?Bayram öncesinde 7 liraya kadar yükselen dolar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın hamleleriyle birlikte 6 lira seviyelerine kadar düşmüş durumda. Hükümet cephesinden gelen ‘kur saldırısını bertaraf ettik’ şeklindeki açıklamalar ise kamuoyunda dolarda yeni ‘dengenin’ 6 lira seviyesinde olduğu şeklinde yorumlanıyor. ABD ile Türkiye arasındaki politik krizin sürüp sürmeyeceği kısa vadede Türk Lirası’nın seyri açısından önemli olacak. ABD cephesinden gelmesi olası yeni ekonomik yaptırımlar ise liradaki değer kaybının sürmesine yol açabilir.

Yeniden yapılandırmada son gün bugün!

Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun kapsamındaki alacakların yapılandırılmasında başvuru süresi sona eriyor. Yapılandırma kanunundan yararlanmak isteyenlerin yarın gün sonuna kadar başvurularını yapması gerekiyor.Son başvuru gününün 27 Ağustos Pazartesi olarak belirlendiği yapılandırma imkanından yararlanmak isteyenler vergi dairelerine gitmeden, www.gib.gov.tr ile e-devlet (www.turkiye.gov.tr) üzerinden de müracaatta bulunabiliyor. Vergi dairelerinde yığılma yaşanmaması için internetten başvuru imkanının kullanılması önem taşıyor. Yurttaşlar, yarın gün sonuna kadar başvuru yapabilecek. Başvuru sürecinin ardından, vergi dairelerine ödemeler ise eylül ayında gerçekleştirilecek.Yeniden yapılandırma başvuruları devam ederken yurttaşların haberlerinin olmadığı borçlarına da dikkat etmeleri gerekiyor. Mükellefler, devlete borcunun bulunup bulunmadığını “www.gib.gov.tr”den ya da Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) mobil uygulamasından sorgulayarak öğrenebiliyor.Yapılandırmadan yararlanan yurttaşlar, borç aslını ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranları esas alınarak hesaplanan tutarı ödemesi halinde, gecikme faizini, zammını ve vergi cezalarını ödemeyecek. Vergi aslına bağlı olmayan cezaların yüzde 50’sinin ödenmesi durumunda da kalan yüzde 50’si tahsil edilmeyecek.Vadesi 31 Aralık 2013’ten önce olan 100 lira ve altındaki borçlar başvuru aranmadan silinecek.PEŞİN ÖDEME AVANTAJI Yapılandırma kapsamında başvuran ve peşin ödemeyi seçen mükellefler neredeyse vergi borçlarının sadece anaparasını ödeyerek bu fırsattan yararlanabilecek. Düzenlemeyle birikmiş vergi borçlarının varsa vergi ziyaı cezaları silinecek, hesaplanan gecikme faizi ve zamları ise ilgili dönemlerde geçerli Yİ-ÜFE aylık değişim oranları uygulanarak yeniden yapılandırılacak.Yapılandırılan borçların peşin 1 Ekim 2018’e kadar ödenmesi halinde, hesaplanan Yİ-ÜFE tutarından yüzde 90, idari para cezalarının aslından yüzde 25 indirim yapılacak.Eylül ayında peşin ödeme yapamayan yurttaşlar, taksitle ödeme seçeneğini kullanabilecek. Bu durumda da birinci taksiti ödedikten sonra ikinci taksitin ödeme süresinde yani kasım ayında, kalan borcunun tamamını ödeyen mükelleflere de indirim yapılacak. Bu kez Yİ-ÜFE tutarından yüzde 50, idari para cezalarının aslından yüzde 12,5 indirim uygulanacak. Buna göre, ödemelerin peşin veya ilk iki taksit ödeme süresi içinde yapılması halinde, ödenecek tutarda katsayı artışı olmayacak.Yapılandırılan borçlar, peşin ödemenin yanı sıra ikişer aylık dönemler halinde 6, 9, 12 veya 18 taksitle de ödenebilecek. Bu takdirde tercih edilen ödeme süresine göre çeşitli oranlarda katsayı uygulanacak.KREDİ KARTIYLA ÖDEME Yapılandırılan borçların kredi kartıyla peşin ya da taksitle ödenmesi de mümkün olacak. Kredi kartıyla ödemeler, “www.gib.gov.tr”de yer alan internet vergi dairesinden gerçekleştirilecek. Kredi kartıyla ödeme yapıldığında, işlem tarihi itibarıyla borç ödenmiş olacak.Yapılandırmadan yararlanmak için ilk iki taksitin tam ve süresinde ödenmesi gerekecek. Bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi halinde, yapılandırma hakkı kaybedilecek.

SGK’den maaşını alamayan emekliler ile ilgili açıklama

Toplamda 7.6 milyon emekli maaşını aldı. Ödeme günü 26-27-28 Ağustos olan 2.5 milyon emekliye de yarından itibaren ödeme yapılacak.SSK ve Bağkur emeklisinin maaşları, emekli kartında yazan numaraya göre 17-28 Ağustos arasında yatacaktı. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu ( SGK ) ödeme ödeme günleri bayrama (21-22-23-24-25 Ağustos) rastlayan emekli hak sahipleri aylıklarını, 18 Ağustos’tan itibaren bankamatiklerden, 20 Ağustos’tan itibaren de bankalardan alaabileceğini duyurmuştu. Ancak emekli maaş ödemesi pazar gününe denk gelenler maaşlarını çekememişti.Sosyal Güvenlik Kurumu ( SGK ) Başkanlığı’ndan, “SSK ve Bağ-Kur emekli ve hak sahiplerinden ödeme günü 26 Ağustos olanlara 27 Ağustos, 27-28 Ağustos olanlara ise aynı tarihte ödeme yapılacak” bilgisi verildi.2.5 milyon emeklinin maaşını alamaması tartışmalara sebep olmuştu. SGK’den konuya ilişkin açıklama geldi.SGK’den yapılan açıklamada, “Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği gereğince ödeme günü cumartesi gününe rastlayan grubun ödemesi cuma, pazar gününe rastlayan grubun ödemesi pazartesi günkü grup ile birleştirilerek yapılmaktadır.Ancak ödeme günlerinden herhangi birinin cumartesi veya pazar günü dışında resmi tatil gününe rastlaması halinde, ödemelerin hangi tarihlerde yapılacağı kurumumuzca belirlenerek ilan edilmektedir” ifadeleri kullanıldı.

Dolar yeni güne rekor ile başladı!

Dolar kuru, büyüme rakamlarının takip edileceği güne 4 liranın üzerinden başladı.

Azalan risk iştahının yanı sıra makro ekonomik dengelerdeki bozulmanın baskı altında bıraktığı Türk Lirası, beklentiyi aşan ABD büyümesi sonrası dolar endeksinde görülen hafif yukarı yönlü hareketin de etkisiyle, dolar karşısında tarihi dip seviyelerinde yer alıyor.

Dün ABD 4. çeyrek büyümesi yüzde 2.9 ile beklentiler üzerinde geldi. Bu gelişme sonrası dolar endeksi 89.80’e çıktı ve bir haftanın en yüksek seviyesine geldi. İçeride ise 12.82 civarında seyreden 10 yıllık tahvil faizi TL’yi baskı altında bırakıyor.

Tarihi zirvesini cuma günü Asya seansında 4.0368 ile gören dolar/TL bu sabah saat 07:30’da 4.0105’te yer alıyor. Euro/TL 4.9515 seviyesinde.

Dört yılda 430.000 esnaf iflas etti

Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu verilerine göre, bu yılın ilk iki ayında 20.308 esnaf iflas bayrağını çekti. 2014’ten 2018’e iflas eden esnaf sayısı da 430.275 oldu.

Cumhuriyet’ten Şehriban Kıraç’ın haberine göre, ekonominin belkemiğini oluşturan küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) ile esnaf borç batağına girdi. Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) verilerine göre bu yılın ilk iki ayında 20.308 esnaf iflas bayrağını çekerken geçen yılın aynı döneminde bu sayı 19.859 idi. Bu yılın ilk iki ayında 22.758 esnaf ta sicil değişikliğine gitti. 2014’ten bu yana iflas eden esnaf sayısı 430.275’e çıktı.

1 YILDA KREDİ ÖDEYEMEYEN ESNAF SAYISI 20.000

Bankalar, geçen yıl küçük ve orta büyüklükteki işletmelere (KOBİ) Kredi Garanti Fonu kefaleti ile kolay kredi sunmuştu. Kredi taksidini ödeyemediği için icralık olan işletmelerin sayısındaki artış da dikkat çekti. KOBİ kredisini ödeyemediği için icra takibine alınanlara bir yılda 20.718 işletme daha eklendi. Böylece icralık olan KOBİ’lerin sayısı 2017 sonunda 332.461’e ulaştı.  Takipteki KOBİ kredilerinin tutarı ise bir yılda yüzde 17 artarak 25.3 milyar liraya fırladı. 2018’in ocak ayında ise bu miktar 25.6 milyar liraya çıktı. Sektörde, takipteki brüt alacakların toplamı ise 5.8 milyar lira artışla 63.6 milyar liraya çıktı. Bankaların tahsili gecikmiş alacak tutarındaki artış geçen yıl yüzde 40 oranında KOBİ kredilerinden kaynaklandı. Halihazırda bankalara borçlanan her yüz KOBİ’den 10’dan fazlası icralık durumda.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) KOBİ kredilerindeki aylık gelişmeler incelendiğinde özellikle mikro işletmelerin ödemelerde güçlük çektiği ortaya çıktı. 2017’de 260.781 mikro işletme kullandığı KOBİ kredisini ödeyemediği için takibe alındı. Mikro işletmelerde icralık olanların sayısı bir yılda 15.553 arttı.

Öte yandan Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı İstihdam İzleme Bülteni’nin 70. sayısının Aralık 2017 verilerine göre, KOBİ sayısı 1 yılda 125 bin artarak 1 milyon 870 bine çıktı. KOBİ işyeri sayısı en hızlı artan sektör yüzde 28.3 ile tütün ürünleri imalatı oldu.

BDDK verilerine göre son beş yılda KOBİ kredisi kullanan işletme sayısı 1.7 milyondan 3.3 milyona fırladı. Toplam KOBİ kredileri ise beş yılda yüzde 157 artış gösterdi. 2017’de bankacılık sektörünün KOBİ’lere kullandırdığı kredi tutarı, 2016’dakinin 3 katına ulaştı. Geçen yıl 513.2 milyar liraya ulaşan toplam KOBİ kredilerinde en büyük pay orta büyüklükteki işletmelere ait. Orta büyüklükteki işletmeler 213.2 milyar lira, küçük işletmeler 166.3 milyar lira, mikrolar ise 133.6 milyar lira KOBİ kredisi kullandı. Geçen yıl 513.2 milyar liraya çıktı. Bu yılın ilk ayı itibarıyla toplam KOBİ kredisi ise 512.6 milyar liraya geriledi.

TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, yeni nesil yazarkasaların aylık maliyetlerinin esnafa büyük bir külfet haline geldiğini belirterek, “Maliye Bakanlığı, yeni nesil yazarkasaların maliyetini azaltmalı ve esnafın yükünü hafifletmeli” dedi.